Madde 4Telif
Videolarda müzik ve telif: 15 saniye kuralı yok, üç ihtar kuralı var
Videoda başkasının müziğini kullanmanın kuralları: telif hak talebi ile telif ihtarı arasındaki fark, '15 saniye' efsanesi, işletme hesaplarının müzik kısıtı ve güvenli müzik kaynakları.
Kısa kullanmak izin yerine geçmez. YouTube'da hak talebi gelirini, ihtar ise kanalını tehdit eder: 90 gün içinde üç ihtar kanalı kapatır. Marka iş birliğinde platformun ticari müzik kütüphanesine geç.
4.1Temel kural
Türkiye'de müzik eserleri 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) ile korunuyor. Bir şarkıda genellikle iki katman hak var: besteci ve söz yazarının eser üzerindeki hakları ile kaydı yapan sanatçı ve yapımcının bağlantılı hakları. Bir kaydı videonda kullanmak için ikisinin de izni gerekir.
Satın aldığın, Spotify'da dinlediğin ya da 'herkes kullanıyor' dediğin şarkı, onu yayınlama hakkını sana vermez. Dinleme lisansı ile yayınlama lisansı ayrı şeyler.
4.2Üç yaygın efsane
- '15 saniyeden kısa kullanırsam sorun olmaz.' Böyle bir kural yok. FSEK'teki alıntı serbestisi dar ve şartlı; arka plan müziği olarak kullanmak genellikle bu kapsama girmez.
- 'Açıklamaya sanatçının adını yazarsam yeter.' Kaynak göstermek izin almak değil.
- 'Para kazanmıyorum, o yüzden serbest.' Telif ihlali için ticari amaç şart değil. Kanal para kazanmasa da hak sahibi videoyu kaldırtabilir.
4.3YouTube: hak talebi ile ihtar arasındaki fark
| Content ID hak talebi | Telif hakkı ihtarı | |
|---|---|---|
| Nasıl gelir? | Otomatik eşleşmeyle | Hak sahibinin resmi kaldırma talebiyle |
| Ne olur? | Gelir hak sahibine gider, video bazı ülkelerde engellenebilir ya da sesi kapatılabilir | Video kaldırılır |
| Kanala etkisi | Kanal cezası yok | 90 gün içinde 3 ihtar kanalı kapatır |
İhtarlar 90 gün sonra düşer; ilk ihtarda YouTube'un telif hakkı eğitimini tamamlaman istenir. Hak talebine itiraz edebilirsin, ama yalnızca gerçekten hakkın varsa. Haksız itiraz hak sahibini resmi kaldırma talebine, yani ihtara itebilir.
Studio'da kurgu araçlarıyla eşleşen bölümü kesip çıkarmak ya da şarkıyı ücretsiz bir parçayla değiştirmek, hak talebini çoğu zaman kaldırır.
4.4Instagram ve TikTok: kişisel hesap ile işletme hesabı
Instagram ve TikTok'un uygulama içi müzik kütüphaneleri, platformların plak şirketleriyle yaptığı anlaşmalara dayanıyor ve bu anlaşmalar ağırlıklı olarak kişisel, ticari olmayan kullanımı kapsıyor.
- İşletme hesaplarında popüler şarkıların çoğu görünmez; yerine telifsiz ticari kütüphane gelir (TikTok'ta Commercial Music Library, Meta'da Sound Collection).
- Kişisel hesapla yapılan marka iş birliğinde popüler bir şarkı kullanmak, paylaşım reklam olduğu için lisansın dışına çıkabilir. Reklam paylaşımında ticari kütüphaneden seçmek en güvenli yol.
- Uygulama içinde eklenmiş müzik, videoyu indirip başka platforma yüklediğinde lisansıyla birlikte gitmez.
4.5Güvenli müzik kaynakları
- YouTube Ses Kitaplığı: Studio içinde, ücretsiz; bazı parçalar açıklamada atıf ister.
- Platformların ticari müzik kütüphaneleri (TikTok Commercial Music Library, Meta Sound Collection).
- Lisans satın aldığın müzik kütüphaneleri. Lisansın hangi platformları ve reklam kullanımını kapsadığını oku.
- Bir müzisyenle anlaşıp kendi müziğini yaptırmak. Kanalına ait bir ses kimliği de kazanırsın.
Kontrol listesi
- Videodaki her müzik için bir lisans ya da izin kaynağım var.
- Reklam paylaşımında ticari kütüphaneden müzik seçtim.
- Uygulama içi müziği başka platforma taşımıyorum.
- Hak talebi geldiyse itiraz etmeden önce gerçekten hakkım olup olmadığını kontrol ettim.
- Gerekirse Studio'da eşleşen parçayı kesmeyi ya da değiştirmeyi denedim.
Sık sorulanlar
Hak talebi kanalıma zarar verir mi?
Content ID hak talebi tek başına kanal cezası değildir; genellikle o videonun geliri hak sahibine gider. Kanalı tehlikeye atan, resmi kaldırma talebiyle gelen telif hakkı ihtarıdır.
Telif ihtarı ne zaman silinir?
YouTube'da telif hakkı ihtarları 90 gün sonra düşer. 90 gün içinde üç ihtar alan kanal kapatılır.
Dayanak ve kaynaklar
Bu maddeyi Kreatif Durak'ta konuştuk
Kuralların arkasında insanlar var. Burak Bayram ile Kreatif Durak, içerik üreticileriyle bu işin kamera arkasını konuşan bir podcast. Bu maddeyle ilgili bölümler:

Beyza Doğuç: 1 Dakikada Şarkı Üretmek mi?!
Beyza Doğuç ile bir dakikada şarkı üretmeyi ve müzisyen olarak kısa videoda var olmayı konuştuk.

Ses Eğitimi: Taşları seven müzisyen!
Emre Yücelen ile müzisyen olarak içerik üretmek, ilham ve ses eğitimi.

Selinay Yalçın: 500 Bin Kişiye Aynı Dansı Mı Ettirdin?
Selinay Yalçın ile TikTok'ta trend seslerin ve algoritmanın nasıl çalıştığı.
Bütün bölümler YouTube, Spotify ve Apple Podcasts'te. Kısa kesitler Instagram ve TikTok'ta @burakbayrampodcast hesabında.